Republika Srbija je kontinentalna država koja se nalazi u jugoistočnoj Evropi (na Balkanskom poluostrvu) i u srednjoj Evropi (Panonskoj niziji). Republika Srbija definisana je kao demokratska država srpskog naroda i svih drugih građana koji u njoj žive, zasnovana na demokratskim načelima, tržišnoj privredi, poštovanju ljudskih prava i vladavini prava. 


Poreklo imena Srbin 

Različita su tumačenja porkela imena Srbin. Neki autori ime Srba izvode iz reči sobranije (zbor, sabor) i slično. Drugi ga prostorno vezuju za Sibir. Češki istoričar Pavel Šafarik vezuje ovo ime za reči sjarbin, serb, serbin, sibrin, što su sve oblici značenja roda, naroda, a što ima isto značenje kao latinske reči gens i natio ili indijska reč serim, što značinarod iste krvi.

Neda Marinović u opisu najstarijeg naroda na Balkanu iznosi da Srbin na sanskritu, iz koga su potekli svi indoevropski jezici, pa i srpski, označava slobodnog čoveka, junaka, koji se večito bori za sopstveni opstanak. Kod Velikorusa reč serbi znači zdrav, junačan, silan soj ljudi. Kod Lužićkih Srba reč Sorab ima značenje čoveka najrazboritijeg, najlepšeg, odabranog u tom rodu.

Kod Ukrajinaca reč sirbin znači gospodariti. Kod starih Persijanaca reč sarb znaci glava, starešinstvo. Kod Arabljana, Haldejaca i Jevreja reč Srb označava slobodnog čoveka, junaka, nepokornog. I u sanskritu reč serbh znači ne dati se nikome, a njen koren - seme, koleno i rod. Šafarik i Kolar su citirali, takođe, da reč Srbi oznacava rođake, svojtu. 


Granice Srbije

Srbija se na severu graniči s Mađarskom, na istoku sa Rumunijom i Bugarskom, na jugu s Republikom Makedonijom i Albanijom, a na zapadu sa Crnom Gorom, Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom. U sastavu Republike Srbije su i dve autonomne pokrajine - Vojvodina i Kosovo i Metohija. Srbija nema suverenitet nad Kosovom i Metohijom od NATO bombardovanja SRJ. Kosovski Albanci jednostrano su proglasili nezavisnost 17. februara 2008. Srbija ovu nezavisnost ne priznaje. 

Od završetka Prvog svetskog rata Srbija je bila sastavni deo zajedničke države većine Južnih Slovena - prvobitno u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije preimenovanoj u Kraljevinu Jugoslaviju, zatim u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, Saveznoj Republici Jugoslaviji i Državnoj Zajednici Srbija i Crna Gora. Od 2006. godine Srbija je kao naslednica SCG postala suverena i nezavisna država.
 
Glavni grad je Beograd. Sa blizu dva miliona stanovnika, to je administrativno, ekonomsko i kulturno središte Srbije 


Geografija

Srbija se nalazi na Balkanu - regionu jugoistočne Evrope (oko 80 % teritorije) i u Panonskoj niziji - regionu srednje Evrope (oko 20% teritorije). No, geografski, a i klimatski, jednim delom se ubraja i u mediteranske zemlje. Ukupna dužina granica s okolnim zemljama iznosi 2.027 km. Dužina granica sa susednim državama iznosi: Albanija 115 km, Bosna i Hercegovina 302 km, Bugarska 318 km, Hrvatska 241 km, Mađarska 151 km, Republika Makedonija 221 km, Crna Gora 203 km i Rumunija 476 km[1].

Severni deo Republike zauzima ravnica Vojvodina, a u južnim predelima su brežuljci i planine. Postoji preko 15 planinskih vrhova iznad 2.000 metara nadmorske visine, a najviši je Đeravica (na Prokletijama), s visinom od 2.656 metara. U Srbiji preovlađuje umereno kontinentalna klima.

Budući da je zemlja s planinskim reljefom, u Srbiji postoje mnogi kanjoni, klisure i pećine (Resavska, Ceremošnja, Risovača...), a dodatnu lepotu daje im bogatstvo izuzetno očuvanih šuma, sa brojnim endemskim vrstama, kao i obilje voda, potoka, izvora, pašnjaka itd.

Plovne reke su Dunav (588 km), Sava (206 km), Tisa (168 km) i delimično Velika Morava (ceo tok - 185 km). Ostale velike reke su Zapadna Morava (308 km), Južna Morava (295 km), Ibar (272 km), Drina (220 km) i Timok (202 km). Najveće jezero u Srbiji je Đerdapsko, površine 163 km² (sa rumunskim delom: 253 km²).

U prirodnoj baštini svake zemlje nacionalni parkovi zauzimaju posebno mesto. Pet nacionalnih parkova - Đerdap, Kopaonik, Tara, Šar-planina i Fruška gora - po značaju nadilaze granice Srbije. Svi se odlikuju visokim klimatskim i zdravstveno-rekreativnim vrednostima. 


Istorija

Prve informacije o srpskoj državi potiču iz VII veka i povezane su s dinastijom Vlastimirovića. Rodonačelnik najznačajnije srednjovekovne srpske države, poznate kao Raška, i dinastije Nemanjića je veliki župan Stefan Nemanja, srpski vladar iz XII veka. Srpska srednjovekovna država bila je pod jakim političkim i kulturnim uticajem Vizantije. Godine 1217, tokom vladavine Stefana Prvovenčanog, Srbija postaje nezavisna kraljevina, a 1346. dostiže vrhunac moći kao carstvo Stefana Dušana, koji se proglasio za "cara Srba i Grka". Padom Smedereva 1459. godine, Srbija je potpala pod tursku vlast . U periodu od 1459. do 1804, zemlja je bila pod direktnom vlašću Osmanlijskog carstva, mada je u nekoliko kraćih intervala, od kojih je najduži bio od 1718. do 1739. godine, susedna Habzburška monarhija držala pod svojom vlašću njen severni deo.

Nacionalni ustanci u Srbiji, 1804. pod vođstvom Đorđa Petrovića zvanog Karađorđe, i ponovo 1815, pod vođstvom Miloša Obrenovića, doveli su do stvaranja autonomne srpske kneževine. Od 1813. do 1882. srpsku državu predvode kneževi, a od 1882. kraljevi dinastije Obrenović. Prvi ustav Srbija dobija 15. februara 1835. godine (Sretenjski ustav). Na Berlinskom kongresu 1878. dobila je međunarodno priznanje.

Srbi u južnoj Ugarskoj su sredinom 19. veka imali autonomiju, pod imenom Srpska Vojvodina.

Majskim prevratom 1903. i atentatom na kralja Aleksandra Obrenovića i kraljicu Dragu Mašin, na vlast ponovo dolazi dinastija Karađorđević, potomci Karađorđa Petrovića, a novim kraljem proglašen je Petar Karađorđević. Posle pobeda u Balkanskim ratovima Srbija je znatno proširila svoju teritoriju na jug. Uz velike ljudske i materijalne žrtve, doprinela je pobedi sila Antante u Prvom svetskom ratu.

Posle 1918. Srbija je, uz Crnu Goru jedina zemlja koja je u novu državu unela svoju državnost i suverenost, bila deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, preimenovane 1929. u Kraljevinu Jugoslaviju.

U Drugom svetskom ratu, delovi Srbije bili su pod okupacijom sila Osovine, odnosno nacističke Nemačke i njenih saveznika Italije, Bugarske, Mađarske, Albanije, kao i marionetske pro-fašističke državne tvorevine pod nazivom Nezavisna Država Hrvatska (NDH).

Neposredno posle rata, 1945, kao naslednica Kraljevine Jugoslavije, formirana je država pod imenom Demokratska Federativna Jugoslavija, pod novom vlašću komunističkog režima na čelu s Josipom Brozom Titom. Ovu državu činilo je pet konstitutivnih republika: Srbija, Hrvatska, Slovenija, Crna Gora i Makedonija. Iste godine država menja ime u Federativna Narodna Republika Jugoslavija, da bi 1963. bila preimenovana u Socijalističku Federativnu Republiku Jugoslaviju (SFRJ), dobivši šestu federalnu jedinicu - Socijalističku Republiku Bosnu i Hercegovinu.

Od 1992, posle raspada SFRJ, sve do 2003. Srbija je činila, zajedno sa Crnom Gorom, Saveznu Republiku Jugoslaviju. Od 2003. Srbija je sastavni deo Državne Zajednice Srbija i Crna Gora. Dvadeset prvog maja 2006. godine održan je referendum na kome su se građani Crne Gore izjasnili za nezavisnost. Od 5. juna 2006. godine Republika Srbija deluje kao nezavisna i suverena država. 


Okruzi

Teritorija Srbije podeljena je na 29 okruga i teritoriju grada Beograda. Na području Autonomne pokrajine Vojvodine nalazi se sedam okruga, na području Autonomne pokrajine Kosova i Metohije pet, dok se u centralnoj Srbiji nalazi 17 okruga i teritorija grada Beograda. Svaki okrug sastoji se od nekoliko opština, a opštine čine naseljena mesta. 


Gradovi

Na teritoriji Srbije postoje 24 grada i prestonica Beograd (koji ima poseban status).

Beograd, glavni grad Srbije, smešten je na ušću dveju reka - Dunava i Save. Znatiželjnim turistima i ljubiteljima dobrog provoda pruža obilje mogućnosti. Možete ga upoznati u obliasku pešice, autobusom ili brodom. Treba videti Kalemegdansku tvrđavu, srednjovekovnu Kulu Nebojša, Sabornu crkvu, Konak kneza Miloša, Konak kneginje Ljubice, zgradu Patrijaršije, Hram svetog Save - jedan od najvećih u ovom delu Evrope, Narodni i Etnografski muzej, Galeriju fresaka i Muzej Srpske pravoslavne crkve. Upoznajte neolitsku kulturu, ulice boema, arhitekturu 19. veka, sakralne objekte multikonfesionalne kulture.

Beograd je grad provoda i noćnog života. Ovde se uživa kao malo gde u svetu. Stari, boemski deo grada - Skadarlija - mesto je susreta starih i mladih, turista, ljubitelja umetnosti, dobre muzike, ali i dobre hrane i pića. Tu će vam do prvih petlova kuvari pripremati đakonije, a violinisti ili čitav orkestar za vašim stolom buditi u vama najlepša osećanja. Brojni nacionalni, ali i restorani i hoteli opremljeni prema najprestižnijim svetskim standardima, kao i oni na brodovima i splavovima, na obalama Dunava i Save, garantuju nezaboravan provod. Uživanje će upotpuniti kafići, džez i noćni klubovi, diskoteke u svim delovima grada. 



Ljudi koji su posetili Beograd tvrde da je to grad koji vas prima otvorenog srca, s otvorenim i srdačnim ljudima, gde, kako kažu, subote beskrajno traju. Duge noći u diskotekama ili restoranima, sa zanosnim melodijama etno i svetske muzike, provešćete uz ples i zabavu. Tako ćete uz dobro raspoloženje i pozitivne vibracije dočekati zoru, odmorni kao da ste spavali celu noć.


Demografija 

Prema popisu iz 2002. godine, koji ne uključuje Kosovo i Metohiju, Srbija ima 7.498.001 stanovnika. Pedeset dva procenta stanovništva živi u gradovima.

Procenat pismenog stanovništva je 96,4 (muškarci 98,9%, žene 94,1%).

Stopa rađanja je 1,78 dece u proseku po svakoj ženi. Prosečna dužina života stanovnika Srbije je 74 godine (muškarci 71, žene 76).


Narodi i nacionalne manjine

Srbi čine većinu od oko 66 odsto stanovništva, slede Mađari - 3,91 odsto, Bošnjaci - 1,82 odsto, Romi - 1,44 odsto, Jugosloveni - 1,08 odsto, Hrvati - 0,94 odsto, Crnogorci - 0,92 odsto, Albanci - 0,82 odsto, zatim Slovaci, Vlasi/Rumuni, Makedonci, Muslimani, Bugari, Bunjevci, Rusini, Ukrajinci, Slovenci, Goranci, Nemci, Rusi, Česi, Turci i drugi.


Jezik

Zvanični jezik je srpski. U Vojvodini, pored srpskog, zvanični jezici su mađarski, slovački, hrvatski, rumunski i rusinski. Na Kosovu i Metohiji zvanični jezici su srpski, albanski i engleski. 


Religija

Oko 90 odsto građana Srbije se, prema podacima s popisa, izjašnjava kao vernici. Najveći broj je pravoslavne vere, a slede muslimani (suniti), rimokatolici i protestanti, dok su druge religije slabije zastupljene. 

Ustav i zakoni Srbije dozvoljavaju slobodu veroispovesti, i to pravo se poštuje i u praksi. Vlada na svim nivoima nastoji da u potpunosti zaštiti ovo pravo i ne toleriše njegovu zloupotrebu, bilo od državnih organa, organizacija i grupa, bilo od pojedinaca. 


Državni simboli

Himna Republike Srbije je ujedno i stara himna nekadašnje Kraljevine Srbije - "Bože pravde", s neznatno izmenjenim tekstom.

Grb Republike Srbije je grb Kraljevine Srbije iz doba dinastije Obrenovića, iz 1882. godine.  Čini ga dvoglavi beli orao sa štitom na grudima, gde se nalaze krst i četiri ocila, a iznad orlove glava je kruna loze Nemanjića.

Republika Srbija ima narodnu zastavu - trobojku sa vodoravno položenim bojama: crvenom, plavom i belom. Pored narodne, postoji i državna zastava, koja je u osnovi ista kao i narodna, s tim što na trećini dužine, gledano sleva nadesno, na plavom polju stoji i mali grb Republike Srbije. 


Politika

Sadašnji predsednik Srbije je Boris Tadić, koji je pobedio na predsedničkim izborima 2008.  Veće parlamentarne stranke su Srpska radikalna stranka, Demokratska stranka, Demokratska stranka Srbije, Socijalistička partija Srbije, Liberalno-demokratska partija. Stranka s najvećim brojem poslanika u Narodnoj skupštini Republike Srbije je Srpska radikalna stranka, koja je i najveća opoziciona stranka u Srbiji. 

Republika Srbija je i članica više međunarodnih organizacija, kao što su: Organizacija ujedinjenih nacija (OUN), Organizacija za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS), Pakt za stabilnost Jugoistočne Evrope, Savet Evrope (SE), NATO program Partnerstvo za mir, međunarodne organizacije za migracije, Međunarodni komitet Crvenog krsta i Crvenog polumeseca.


Pravosuđe

Ustav Srbije određuje da sudovi štite slobode i prava građana, zakonom utvrđena prava i interese pravnih subjekata i obezbeđuju ustavnost i zakonitost:

Sudska vlast je nezavisna od zakonodavne i izvršne vlasti.

Sudsku odluku može preispitivati samo nadležni sud u zakonom predviđenom postupku. 


Prava građana

Građani u Srbiji su jednaki u pravima i dužnostima i imaju jednaku zaštitu pred državnim i drugim organima, bez obzira na rasu, pol, rođenje, jezik, nacionalnu pripadnost, veroispovest, političko ili drugo uverenje, obrazovanje, socijalno poreklo, imovno stanje ili koje lično svojstvo.

Niko ne može biti lišen slobode, osim u slučajevima i u postupku koji su utvrđeni zakonom. Smrtna kazna je ukinuta, odnosno zamenjena odgovarajućom kaznom zatvora. 


Ekonomija

Poljoprivreda čini 16,6 odsto nacionalnog BDP-a, industrija 25,5 odsto, a uslužne delatnosti 57,9 o0dsto. Ukupni BDP za 2006. bio je oko 44,83 milijardi dolara, dok je BDP po stanovniku iznosio oko 5.713 dolara. Najveći ratarski kraj je Vojvodina. Gaji se žito, kukuruz, suncokret i soja, te u manjoj meri povrtarske kulture. Najpoznatiji krompir je iz Ivanjice, paprika iz Leskovca, a kupus iz Futoga. Šumadija je poznata po voćarstvu, Vršac, obronci Fruške gore i Župa po vinogradima. Stočarstvo je razvijeno u Raškoj i u istočnoj Srbiji. Metohija je plodna žitnica. Kosovo je najveće nalazište lignita u Evropi. Homoljske planine bogate su bakrom. U severnom delu Banata ima zaliha nafte i zemnog gasa.

Srbija raspolaže sa oko 2.961.000 radno sposobnog stanovništva, sa stopom nezaposlenosti od 21,56 odsto (Kosovo i Metohija oko 50 odsto). U poljoprivredi radi oko 30 odsto, industriji 46 odsto, a u uslužnim delatnostima 24 odsto (2002, bez Kosova i Metohije). Stopa inflacionog rasta iznosi preko 6,5 odsto.


Turizam

Zahvaljujući brojnim pozitivnim razvojnim trendovima, turistička delatnost svrstala se među najdinamičnije privredne grane, sa višestrukim pozitivnim efektima. U periodu 1990-2000. međunarodni turistički promet povećan je za preko 50 odsto, dok su ukupni prihodi porasli za skoro 80 odsto.
 
Strategijom razvoja turizma u Srbiji utvrđen je selektivni pristup, pri čemu se seoski turizam tretira kao prioritetan u okviru turizma vezanog za posebna interesovanja. Naročito se potencira razvoj eko-turističkih sela na brdsko-planinskim područjima, koja nude zdravu sredinu, ekološku hranu, ugodan ambijent, aktivan odmor u prirodi, etnografske i druge kulturno-istorijske vrednosti.

U dosadašnjem razvoju brdsko-planinskih sela dominantnu, a često i jedinu funkciju privređivanja imala je poljoprivreda (uglavnom stočarstvo i ratarstvo). Brojne druge delatnosti i aktivnosti stanovništva, zasnovane na raznovrsnim i vrednim prirodnim i ljudskim lokalnim resursima, uglavnom su ostajale na marginama razvojnih događanja. Među njima je i turistička delatnost, koja je važan faktor razvoja ovih sela. 


Saobraćaj

Srbija ima razvijen drumski, železnički, vazdušni i vodni saobraćaj.

Ukupna dužina železničke mreže u Srbiji iznosi 3.619 km, a dužina puteva je 42.692 km (asfaltni) i 24.860 km (betonski). 

Najznačajnija saobraćajnica je drumsko-železnički evropski Koridor 10 (autoput E-75, Subotica - Beograd - Niš - Dimitrovgrad; kao i autoput E-70 Šid-Beograd), koji je tokom istorije bio veza između istoka i zapada, između Bliskog istoka i srednje Evrope.

Kroz Srbiju teče reka Dunav, važan plovni put  koji povezuje srednju Evropu sa Crnim morem. Pored Dunava, plovne reke su Sava, Morava i Tisa, kao i kanal Dunav-Tisa-Dunav.

Aerodromi za međunarodni putnički saobraćaj u Srbiji su aerodrom "Nikola Tesla" u Beogradu, aerodrom "Kοnstantin Veliki" u Nišu i aerodrom "Slatina" u Prištini. 


Kultura 

Likovne umetnosti

Na teritoriji Srbije postoje ostaci kulturne zaostavštine još iz praistorije. Najpoznatija neolitska kultura na tlu Srbije je kultura Lepenskog vira. Tu su i raskošni carski gradovi i palate iz vremena Rimskog carstva i rane Vizantije, čiji se ostaci mogu videti u Sirmijumu, Gamzigradu i Caričinom gradu (Justiniana Prima).

Srednji vek

Srpski srednjovekovni spomenici, očuvani do danas, uglavnom su crkve i manastiri i brojne freske u njima. Najoriginalniji spomenik srpske srednjovekovne umetnosti je manastir Studenica (oko 1190). Ona je bila model za kasnije građevine - Mileševu, Sopoćane i Visoke Dečane. Verovatno najpoznatija srpska srednjovekovna freska je prikaz "Mironosnice na grobu" (ili Beli anđeo), u manastiru Mileševa.

Ikonoslikarstvo je takođe deo srpskog srednjovekovnog kulturnog nasleđa.

Uticaj vizantijske umetnosti pojačan je nakon pada Carigrada u ruke krstaša, 1204, kada su mnogi umetnici utekli u Srbiju. To je vidljivo u izgradnji crkve Bogorodica Ljeviška, manastiru Staro Nagoričino i manastiru Gračanica.

Manastir Visoki Dečani sagrađen je između 1330. i 1350. Za razliku od drugih srpskih manastira, ovaj je građen u romaničkom stilu, pod nadzorom majstora Vite iz Kotora. Na freskama je 1.000 portreta, koji opisuju najvažnije epizode iz Novog zaveta. U katedrali se nalaze ikonostas, igumanov presto i ukrašeni sarkofag kralja Stefana III Dečanskog.

Još jedan stil crkvenog građevinarstva razvio se u Srbiji krajem 14. veka, i to u dolini reke Morave. Njegova glavna odlika bila je bogata dekoracija spoljnih crkvenih zidova. Freske u manastiru Manasija prikazuju religijske scene s ljudima u srpskim srednjovekovnim odorama.

Za vreme turske vladavine u Srbiji je umetnička aktivnost uglavnom zamrla. Neke barokne tendencije vidljive su kod srpskih umetnika s kraja 18. veka u južnoj Ugarskoj (Teodor Kračun, Jakov Orfelin). 


Moderno doba

Mnogi mladi umetnici iz novoustanovljene srpske države 19. veka školovali su se u inostranstvu, najviše u Francuskoj i Nemačkoj, donoseći u zemlju avangardne stilove. Pored Pariza i Minhena, Beograd je u prvoj polovini 20. veka bio jedan od centara impresionizma. Nadežda Petrović je slikala u stilu fovizma, dok je Sava Šumanović bio pod uticajem kubizma.

Značajni srpski slikari 20. veka bili su Milan Konjović, Marko Čelebonović, Petar Lubarda, Vladimir Veličković i Mića Popović.

Srbija je poznata po slikarima naive, kao što su Janko Brašić, Sava Sekulić, Martin Jonaš i Zuzana Halupova. Slovačko selo Kovačica u Vojvodini je centar naivnog slikarstva. 


Književnost

Početak srpske pismenosti vezuje se za aktivnost braće Ćirila i Metodija na Balkanu. Postoje spomenici rane srpske pismenosti iz 11. veka, pisani glagoljicom. Već u 12. veku, pojavljuju se ćirilični tekstovi. Iz ove epohe je najstarija ćirilična knjiga srpske redakcije, Jevanđelje zahumskog kneza Miroslava, brata Stefana Nemanje. Miroslavljevo jevanđelje je i najstarija i najlepše ilustrovana srpska knjiga srednjeg veka.

Za vreme turske vladavine, u Srbiji se razvijala usmena lirska i epska književnost.

U doba nacionalnog preporoda, tokom prve polovine 19. veka, Vuk Stefanović Karadžić preveo je Novi zavet na srpski narodni jezik i reformisao jezik i pravopis. Time je udaren temelj srpskoj književnosti novijeg vremena. Najznačajniji srpski pesnici 19. veka bili su Branko Radičević, Petar Petrović Njegoš, Đura Jakšić i Jovan Jovanović Zmaj. U 20. veku primat imaju prozni pisci: Ivo Andrić, Miloš Crnjanski, Meša Selimović, Dobrica Ćosić, Danilo Kiš i Milorad Pavić, mada ima i vrednih pesničkih dostignuća: Milan Rakić, Jovan Dučić, Desanka Maksimović, Miodrag Pavlović i Vasko Popa.


Muzika

Srbija ima dugu tradiciju folklora i narodne muzike. Igra grupe plesača pod imenom kolo, najomiljeniji je vid folklora u Srbiji i razlikuje se od regiona do regiona. Najpopularnija kola su užičko i moravac.

U 19. veku i ranije, najčešći narodni instrumenti bili su gusle i frula, dok su u Vojvodini korišćene tambure i gajde. Znatno kasnije, a i danas, glavni instrument u novokomponovanoj narodnoj muzici je harmonika. Trubački orkestri takođe su veoma popularni. Festival trubača u Guči je centralna manifestacija ove vrste muzike. Najpoznatiji trubači Srbije su Fejat Sejdić, Bakija Bakić i Boban Marković.

Period turske vlasti ostavio je traga u muzici celog Balkana, pa i Srbije. U poslednjih petnaestak godina, razvijen je trend kombinovanja narodne muzike. orijentalnih uticaja i dens muzike pod imenom turbo folk. Mnogi današnji srpski pevači popularni su u celoj jugoistočnoj Evropi, na primer Lepa Brena, Željko Joksimović, Dragana Mirković i Svetlana Ražnatović Ceca.

U zabavnoj i pop muzici, velike zvezde srpske estrade bili su Đorđe Marjanović, Lola Novaković i "Sedmorica mladih". Još uvek su aktivni i omiljeni Đorđe Balašević i Zdravko Čolić.

Rok grupe su se pojavile u Srbiji krajem 1960-ih. Veliku popularnost postigle su 1980-ih, sa grupama novog talasa: "Idoli", "Električni orgazam" i "Ekatarina Velika". U to vreme, a i danas, aktivne su grupe "Riblja Čorba", "Bajaga i Instruktori", "Van Gog" i "Partibrejkersi".

Srbija je pobedila na takmičenju za Pesmu Evrovizije 2007. u Helsinkiju, s pesmom "Molitva" u izvođenju Marije Šerifović. 


Klasična muzika

Najznačajniji srpski kompozitor umetničke muzike bio je Stevan Stojanović Mokranjac (1856-1914). Bavio se i muzikologijom, sakupljanjem narodne muzike, a bio je direktor prve muzičke škole u Srbiji. Njegovo najpoznatije muzičko delo su horske pesme "Rukoveti".

Ostali značajni srpski kompozitori su Kornelije Stanković, Stevan Hristić i Stanislav Binički.


Pozorište i film

Tvorac savremenog srpskog pozorišta je Joakim Vujić, osnivač  Knjažesko-serbskog teatra u Kragujevcu 1835. Značajni srpski pisci pozorišnih komada bili su Jovan Sterija Popović u 19, i Branislav Nušić u 20. veku. U Beogradu se od 1967. održava međunarodni festival savremenog teatra BITEF. Tradicionalno najkvalitetnije pozorišne scene u Srbiji su Narodno pozorište u Beogradu, Atelje 212, Jugoslovensko dramsko pozorište i Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu.

Među pozorišnim radnicima koji su obeležili srpski teatar poslednjih decenija izdvajaju se Bojan Stupica, Mira Trailović i Jovan Ćirilov, a od pisaca Dušan Kovačević i Biljana Srbljanović.

Srpska filmska umetnost jedna je od vodećih kinematografija istočne Evrope. Pre Drugog svetskog rata u Srbiji je snimljeno 12 filmova. U posleratnom periodu, na međunarodnoj sceni su se istakli režiseri Goran Marković , Aleksandar Petrović, Dušan Makavejev, Slobodan Šijan, Goran Paskaljević i drugi. Najnagrađivaniji srpski filmski režiser je Emir Kusturica, između ostalog, dobitnik dve Zlatne palme na festivalu u Kanu.

Među glumcima, u prvoj polovini 20. veka su se istakli Čiča Ilija Stanojević, Žanka Stokić i Dobrica Milutinović. Novije doba srpskog pozorišta i filma obeležili su glumci Miodrag Petrović Čkalja, Pavle Vujisić, Zoran Radmilović, Danilo - Bata Stojković, Dragan Nikolić, Milena Dravić, Velimir - Bata Živojinović, Ljubiša Samardžić, Mira Banjac, Bora Todorović, Miki Manojlović, Lazar Ristovski i Mirjana Karanović.


Svetska kulturna baština Uneska u Srbiji

* 1979 - Grad Stari Ras, manastir Sopoćani i Petrova crkva (najstarija crkva u Srbiji)
* 1986 - Manastir Studenica
* 2004 - Manastir Dečani
* 2006 - Manastir Gračanica, Pećka patrijaršija i crkva Bogorodica Ljeviška
* 2007 - Carska palata Feliks Romulijana kod Gamzigrada 


Festivali

U Srbiji se održavaju brojni kulturni festivali.

Najpoznatiji međunarodni muzički festival je Egzit (Exit), svakog leta na Petrovaradinskoj tvrđavi pored Novog Sada.

Beogradske muzičke svečanosti (BEMUS), kao najstariji i najznačajniji festival umetničke muzike, održava se svake godine, u prvoj polovini oktobra u Beogradu.

Beogradski letnji festival (BELEF) je manifestacija koja ima za cilj da producira i predstavi vrhunska umetnička ostvarenja iz oblasti pozorišta, muzike, vizuelnih umetnosti i drugih umetničkih disciplina i da na taj način animira Beograđane i njihove goste.

Najpoznatiji festival etno zvuka je dragačevski trubački Sabor u Guči. Održava se o verskom prazniku Velika Gospojina. Nekada je to bio veliki pazarni dan i prilika da se meštani okupe. Vremenom se ovo pretvorilo u smotru trubača, na kojoj  se dodeljuje prestižna nagrada - Prva truba Dragačeva.

Beogradski internacionalni teatarski festival (BITEF) je značajan događaj u pozorišnoj umetnosti.

Na polju filma, najznačajniji događaj je FEST, koji se održava u Beogradu početkom godine, odmah posle Berlinala. Ostali poznati festivali su Palićki filmski festival, Niški filmski festival i drugi. 


Razvoj nauke i visokog školstva

Prvi pokušaj osnivanja nacionalnog školstva bila je Velika škola iz 1808, koju su pomagali Srbi iz Austrije. Tek u periodu 1835-1878. dolazi do institucionalizacije prosvete. Velika škola u Beogradu otvorena je 1863, a 1905 postaje Univerzitet. Osnivanjem Narodnog muzeja (1844) i Društva srpske slovesnosti (1841), koje je preraslo u Srpsku akademiju nauka i umetnosti, ostvareni su uslovi za organizovano bavljenje naukom. Mnogi mladi i talentovani Srbi tada su se školovali u inostranstvu o trošku države, kako bi zemlja dobila stručnjake neophodne za dalji razvoj.

U Austriji, Srbi su organizovali Maticu srpsku (1826) kao svoju kulturnu instituciju. Kasnije je njeno sedište preseljeno iz Pešte u Novi Sad. Prilike u Austriji su bile znatno povoljnije za razvoj srpskog školstva i nauke.

Svetski priznati naučnici iz Srbije su, između ostalih, prirodnjak Josif Pančić, geograf Jovan Cvijić, matematičari Mileva Marić i Mihajlo Petrović, astronom Milutin Milanković, fizikohemičar Pavle Savić. Pored njih, mnogi srpski naučnici su radili i stvarali u inostranstvu. To su, na primer, Mihajlo Pupin i Nikola Tesla.

Tokom druge polovine 20. veka, u Srbiji su otvoreni Naučni institut za nuklearne nauke u Vinči i Institut za inženjerstvo "Mihajlo Pupin". Ovo su danas dva najznačajnija naučna instituta u zemlji.


Obrazovanje

Školovanje je svakom dostupno, pod jednakim uslovima. Osnovno školovanje je obavezno i traje osam godina.

Za redovno školovanje, koje se finansira iz budžeta Republike Srbije, građani ne plaćuju školarinu. Pripadnici nacionalnih manjina imaju pravo na obrazovanje na svom jeziku, u skladu sa zakonom. 


Praznici

1. i 2. januar - Nova godina (neradni dan)
7. januar - pravoslavni Božić (neradni dan)
14. januar - pravoslavna Nova godina
27. januar - Dan svetog Save
15. februar - Dan državnosti i Dan Vojske Srbije
Veliki Petak (neradni dan)
Vaskrs (neradni dan)
Veliki Ponedeljak (neradni dan)
1. i 2. maj - Praznik rada (neradni dan)
9. maj - Dan pobede
28. jun - Vidovdan